Plitvice Meren Geschiedenis
UNESCO Werelderfgoed | 1e Nationaal Park van Kroatië | Plitvice Meren Geschiedenis
Geschiedenis van de Plitvice Meren
Nationaal Park Plitvice Meren is het oudste nationale park in de Republiek Kroatië, beschermd sinds 1949. De meren en watervallen zijn in de loop van duizenden jaren gevormd door barrières van tufsteen (travertijn). Het gebied van de Plitvicemeren beslaat 296,85 km². Er wonen al eeuwenlang mensen in het gebied en oude legendes maken melding van feeën en oude kolonisten. De eerste schriftelijke vermeldingen dateren uit de 18e eeuw.
In 1979 werden de Plitvice Meren door UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. Vandaag de dag is het een toeristische topattractie en een van de meest bezochte plaatsen van Kroatië, waar natuurliefhebbers van over de hele wereld op af komen.
Ligging van de Plitvice-meren
De Plitvicemeren liggen in het midden van Kroatië, vlakbij de grens met Bosnië en Herzegovina. Ze bevinden zich in de provincies Lika-Senj en Karlovac, omgeven door bossen, heuvels en rivieren. Het park ligt tussen Zagreb (140 km ten noorden) en Zadar (118 km ten zuiden), waardoor het gemakkelijk bereikbaar is. De D1, een belangrijke verkeersader in Kroatië, loopt vlakbij.
De Plitvicemeren maken deel uit van de Dinarische Alpen, die variëren in hoogte van 367 m tot 1.279 m. De meren liggen in een vallei, omringd door heuvels en bossen. De rivier de Korana stroomt vanuit de meren. Ooit vormde Plitvice de grens tussen rijken, maar tegenwoordig is het een van de mooiste nationale parken van Kroatië en een beroemde natuurlijke bezienswaardigheid.
De Plitvicemeren als militaire grens
Hoewel de Plitvicemeren tegenwoordig bekend staan om hun natuurlijke schoonheid, heeft hun geschiedenis als militaire grens de regio eeuwenlang gevormd. Van de 16e tot de 19e eeuw maakten de Plitvicemeren deel uit van de Militaire Grens (Vojna Krajina). Het was een buffer- en verdedigingszone tussen de Habsburgse monarchie en het Ottomaanse Rijk. In 1881 werd de militaire grens afgeschaft toen de Ottomaanse dreiging afnam. In de 20e eeuw was Plitvice een van de belangrijkste locaties in de Kroatische Onafhankelijkheidsoorlog (1991-1995).
De oude wortels van de Plitvicemeren
De Illyriërs waren de eerste bekende bewoners van de Plitvicemeren, gevolgd door de Romeinen in de 1e eeuw v.Chr. In de 6e en 7e eeuw arriveerden Slavische stammen, die vroege Kroatische nederzettingen stichtten. Eeuwenlang hielden de mensen in de omgeving van de Plitvicemeren zich bezig met landbouw, jacht en veeteelt. De Illyriërs en Romeinen gebruikten het land voor voedsel en grondstoffen. Later bouwden de Slaven dorpen en leefden ze van bosbouw en visserij. Van de 15e tot de 17e eeuw fungeerde het gebied als verdedigingspost tijdens de invasies van het Ottomaanse Rijk.
De eerste schriftelijke vermelding van de naam ‘Plitvice’ dateert uit 1777, in documenten van priester Dominik Vukasović. In de 19e en 20e eeuw werd Plitvice populair bij bezoekers en nam het toerisme toe.
Een levend landschap gevormd door water
De Plitvicemeren zijn in de loop van duizenden jaren ontstaan doordat water lagen kalksteen heeft gevormd. Dit proces staat bekend als tufsteenvorming. Water stroomt door kalksteen, neemt daarbij kooldioxide op en lost calciumcarbonaat op. Wanneer het de oppervlakte bereikt, geeft het kooldioxide af, waardoor de mineralen neerslaan en travertinbarrières vormen. Deze barrières vormen natuurlijke dammen, die de meren en watervallen vormgeven. Dit proces is vandaag de dag nog steeds actief, waarbij mos, algen en bacteriën helpen om nieuwe travertijnlagen vast te houden en op te bouwen. In de loop van de tijd blijft het landschap veranderen, waardoor nieuwe watervallen ontstaan en de stroming van de meren zich aanpast.
De Zwarte Koningin en de feeën van Plitvice Meren
Al eeuwenlang wonen er mensen in de buurt van de Plitvice Meren. Oude verhalen vertellen over oude kolonisten en mystieke wezens. Eén legende vertelt over de Zwarte Koningin, die de meren creëerde na een grote droogte en regen naar het land bracht. Volgens sommige folkloreverhalen dansten er lang geleden feeën op het water, genietend van de ongerepte natuur. Toen de mensen het bos begonnen te kappen, creëerden de feeën de meren en watervallen om hun thuis te beschermen. Sommigen zeggen dat je op stille nachten nog steeds hun gefluister en gelach in de wind kunt horen.
Kristalhelder water
De meren en watervallen blijven zich ontwikkelen naarmate de travertijnbarrières groeien en verschuiven. Sommige watervallen verdwijnen, terwijl er nieuwe ontstaan. Afhankelijk van mineralen, zonlicht en het waterleven kunnen de meren er turkoois, groen, blauw of grijs uitzien. Travertijn is een natuurlijk filter dat de meren schoon houdt door vuil en onzuiverheden op te vangen. Het groeit met 1 tot 3 millimeter per jaar, waardoor Plitvice een zeldzame plek is waar dit proces te zien is. De meren bij Plitvice maken deel uit van een natuurlijk watervoorzieningssysteem dat uitmondt in de rivier de Korana.
Ontdek dit Kroatische natuurjuweel met onze voordelige tours!
Ticket zonder wachtrij
Plitvice Meren Tour met gids
Verken de Plitvice Meren met een gecertificeerde lokale gids. Kies een tour van 3, 6 of 8 uur en ontdek deze natuurlijke oase met prachtige meren, bossen en watervallen. Leer meer over het unieke landschap en de diverse wilde dieren in het park. Bezoek de Lower Lakes of zowel de Upper als de Lower Lakes, afhankelijk van de gekozen optie. Volg een schilderachtige route met wandelpaden en een tochtje met een elektrische boot en ontspan daarna in een panoramische trein.
Aanpasbare route
Plitvice Meren Privé Tour
Geniet van de prachtige landschappen zonder de drukte tijdens een privétour. Verken Plitvice Meren met je eigen gids en in je eigen tempo, en vermijd drukke gebieden. Bezoek verborgen uitkijkpunten en de mooiste fotostops voor de beste ervaring. Hoor verhalen over de geschiedenis en legendes van Plitvice. Deze tour is aan te passen en biedt volledige flexibiliteit!
Een natuurwonder met 16 meren
De Plitvicemeren bestaan uit 16 onderling verbonden meren. Ze zijn onderverdeeld in de Bovenmeren (Gornja jezera) en de Benedenmeren (Donja jezera). De Bovenmeren omvatten 12 grotere, diepere meren, omringd door dichte bossen. Deze meren zijn Prošćansko jezero, Ciginovac, Okrugljak, Batinovac, Veliko jezero, Malo jezero, Vir, Galovac, Milinovo jezero, Gradinsko jezero, Burgeti en Kozjak, het grootste meer in het park.
Tot de Lagere Meren behoren Milanovac, Gavanovac, Kaluđerovac en Novakovića Brod. Deze kleinere meren liggen in een kloof en worden gekenmerkt door steile rotswanden en indrukwekkende watervallen. Veliki Slap is met 78 meter de hoogste waterval in Plitvice.
De flora van de Plitvicemeren
De Plitvicemeren herbergen meer dan 1.400 plantensoorten, die in de loop van duizenden jaren door de natuur zijn gevormd zonder noemenswaardige menselijke invloed. De bossen, weiden en moerasgebieden vormen een uniek ecosysteem en bieden een toevluchtsoord aan vele zeldzame en bedreigde plantensoorten. De bossen van het park, die voornamelijk bestaan uit beuken, dennen en sparren, bestaan al eeuwenlang; sommige bomen zijn meer dan 700 jaar oud. Vroege bewoners, zoals de Illyriërs en de Romeinen, gebruikten de bossen als schuilplaats en voor hout. Er vond geen grootschalige ontbossing plaats, waardoor de natuur zich ongestoord kon ontwikkelen. In de Middeleeuwen gebruikten de lokale bewoners wilde planten als voedsel en medicijn. Historische bronnen vermelden zeldzame soorten zoals orchideeën, gentianen en zonnedauw, waarvan sommige vandaag de dag nog steeds in het park groeien. De combinatie van kalksteen, water en klimaat heeft bijgedragen aan het behoud van de rijke plantengroei van Plitvice, waardoor het een toevluchtsoord voor zeldzame soorten is geworden.
Fauna van de Plitvice-meren
De Plitvicemeren hebben een rijke fauna, waaronder bruine beren, wolven, lynxen, herten en meer dan 160 vogelsoorten. De afgelegen ligging heeft bijgedragen aan de bescherming van de wilde dieren, en de status van het park als nationaal park in Kroatië sinds 1949 heeft ervoor gezorgd dat soorten die in andere delen van Europa zijn verdwenen, hier veilig zijn gebleven.
Wilde dieren hebben altijd deel uitgemaakt van het leven in Plitvice. Vroegere bewoners jaagden op herten, wilde zwijnen en konijnen voor voedsel, terwijl wolven en beren zowel gevreesd als gerespecteerd werden. In de middeleeuwen hielden lokale heersers koninklijke jachten, waarbij grote roofdieren werden gezien als een gevaar en als een belangrijk onderdeel van het ecosysteem. Tegen de 19e eeuw begonnen wetenschappers de noodzaak van het beschermen van wilde dieren in te zien. De oprichting van het nationale park in 1949 droeg bij aan het redden van diersoorten zoals bruine beren, lynxen en otters, waarvan het aantal door de jacht was afgenomen. Tegenwoordig is het Nationaal Park Plitvicemeren een van de weinige plekken in Europa waar deze dieren nog steeds vrij rondlopen in hun natuurlijke leefgebied.
De rol van water in het ecosysteem
De meren en watervallen van het park zijn altijd al een bron van leven geweest. Al eeuwenlang leven er forellen in de meren, terwijl ijsvogels, reigers en adelaars al generaties lang in het gebied jagen. Door de jaren heen heeft het evenwicht tussen bossen, water en wilde dieren ervoor gezorgd dat het ecosysteem bloeit. De Plitvicemeren vormen een van de meest unieke en best bewaarde natuurgebieden van Europa. Dankzij de minimale menselijke invloed door de eeuwen heen zijn de Plitvicemeren een levend stukje natuurgeschiedenis gebleven. Moderne natuurbeschermingsmaatregelen helpen planten en dieren te gedijen zoals ze dat al duizenden jaren doen.
De grotten bij het Plitvice-meer
De grotten zijn in de loop van duizenden jaren ontstaan door erosie van kalksteen en karst. Ze bevinden zich voornamelijk in de Benedenmeren, waar het water tunnels en openingen heeft uitgeslepen in de zachte kalksteenkliffen. Een van de beroemdste grotten is de Šupljara-grot bij Veliki Slap, de hoogste waterval van het park. Deze grot bestaat uit verschillende kamers en biedt een kijkje in de geologische geschiedenis van Plitvice. Archeologen hebben in de grot zelfs sporen gevonden van prehistorische menselijke aanwezigheid. Langs de Benedenmeren zijn nog andere, kleinere grotten te zien, vooral rond de meren Milanovac en Gavanovac. Deze grotten bieden onderdak aan vleermuizen en andere kleine dieren en dragen bij aan het rijke ecosysteem van het park. In de loop van de tijd blijft het water deze grotten vormgeven en uitbreiden, waardoor ze een voortdurend onderdeel vormen van de natuurlijke evolutie van Plitvice.
Watervallen van de Plitvice-meren
De Plitvicemeren staan bekend om hun watervallen die de 16 meren met elkaar verbinden. Er zijn meer dan 90 watervallen, variërend van kleine stroomversnellingen tot grotere, indrukwekkendere watervallen. Deze watervallen worden gevormd door travertijnbarrières die het landschap voortdurend hervormen. In de loop van de tijd groeien ze doordat het water mineralen afzet uit de kalkrijke omgeving. De watervallen van de Plitvice-meren veranderen voortdurend door de natuurlijke groei van de travertijnbarrières. Dit maakt het landschap van de Plitvice-meren dynamisch en steeds in beweging.
De beroemdste watervallen
VELIKI SLAP (DE GROTE WATERVAL)
Met een hoogte van 78 meter is dit de hoogste waterval in Plitvice en een van de meest indrukwekkende in Kroatië. In tegenstelling tot de andere watervallen in het park wordt deze gevoed door de rivier de Plitvica in plaats van door de meren.
MALI PRŠTAVAC EN VELIKI PRŠTAVAC
Dit zijn de hoogste watervallen in de Bovenmeren, waar het water uit het Galovac-meer stroomt. Hun naam is afgeleid van het Kroatische woord ‘prštati’, wat ‘spatten’ of ‘nevelen’ betekent.
MILKA TRNINA-WATERVALLEN
Vernoemd naar de beroemde Kroatische operazangeres Milka Trnina. Deze watervallen stromen tussen het Kozjak-meer en het Milanovac-meer en vormen prachtige cascades.
DE SASTAVCI-WATERVALLEN
Deze watervallen liggen vlakbij Veliki Slap en markeren de plek waar de meren uitmonden in de rivier de Korana. Vanaf hier vervolgt het water zijn weg buiten het park.
GALOVAČKI BUK
Een van de meest pittoreske watervallen in de Bovenmeren, waar het water vanuit het Galovac-meer naar de lager gelegen meren stort.
De natuurlijke schoonheid van Plitvice Meren vandaag behouden
Plitvice meren is een natuurwonder gevormd door water, tijd en natuur. Bezoekers kunnen via wandelpaden en houten paden de meren van dichtbij bekijken en boottochten op het Kozjakmeer bieden prachtige uitzichten.
Het park heeft strenge regels om het ecosysteem van het National Park-gebied te beschermen. De toeristische faciliteiten zorgen voor een verbeterde bezoekerservaring en beschermen de natuur. Deze maatregelen helpen de bossen, watervallen en wilde dieren veilig te houden voor toekomstige generaties. Het park is het hele jaar door geopend en biedt elk seizoen een andere, adembenemende ervaring.
Plannen om Plitvice Meren te bezoeken vanuit andere Kroatische steden?
Boot & treinreis
Plitvice Meren Tour vanuit Split
Ga mee op een dagtocht naar het Nationaal Park Plitvice Meren, een wonder dat op de UNESCO-lijst staat. Reis vanuit Split in een comfortabel voertuig met airconditioning en sla de wachtrijen over. Volg je deskundige gids langs schilderachtige paden om meren, watervallen en verborgen grotten te verkennen. Wandel over houten paden over kristalhelder water en geniet van een panoramische boottocht. Ervaar de unieke karstformaties van het park, de diverse wilde dieren en de ongerepte natuur.
Haal- en brengservice
Plitvice Meren Tour vanuit Zagreb
Reis vanuit Zagreb naar de Plitvice Meren en breng een dag door met het verkennen van het beroemdste natuurwonder van Kroatië. Geniet van de pick-up en reis in een comfortabele bus met airconditioning. Verken 16 trapsgewijze meren, meer dan 90 watervallen en bossen tijdens een rondleiding met gids. Wandel over schilderachtige houten paden, maak een boottocht over het Kozjakmeer en geniet van een panoramische treinrit met een prachtig uitzicht. Maak onderweg een korte stop bij Rastoke Village, bekend om zijn watermolens en charmante watervallen.